Skala promili: progi prawne i stężenia we krwi
Ważne To wyłącznie encyklopedyczne zestawienie stężeń i przepisów. Jeśli ktoś po alkoholu traci przytomność, ma płytki oddech albo nie reaguje, natychmiast zadzwoń pod numer alarmowy 112.
Promil (1‰) oznacza 1 gram czystego alkoholu w 1 litrze krwi (1 g/l). W polskim prawie kluczowe są progi 0,2‰, 0,5‰ oraz 1,5‰. Powyżej 3,0–4,0‰ zaczyna się bezpośrednie zagrożenie życia.
Encyklopedyczna skala stężeń we krwi
| Krew (‰) | Powietrze (mg/dm³, ×2,0) | Status prawny w Polsce i opis encyklopedyczny |
|---|---|---|
| 0,2–0,5‰ | 0,10–0,25 mg/dm³ | Stan po użyciu alkoholu (wykroczenie). Pogorszenie oceny odległości, wolniejsza reakcja i mniejsza koncentracja. |
| 0,5–1,0‰ | 0,25–0,50 mg/dm³ | Stan nietrzeźwości (przestępstwo). Wyraźne zaburzenia koordynacji, równowagi i krytycznej oceny ryzyka. |
| 1,0–1,5‰ | 0,50–0,75 mg/dm³ | Stan nietrzeźwości. Bełkotliwa mowa, chwiejny chód i wyraźne opóźnienie reakcji. |
| 1,5–2,5‰ | 0,75–1,25 mg/dm³ | Próg przepadku pojazdu (od 1,5‰, art. 44b § 1a KK). Silne zaburzenia równowagi, senność, luki w pamięci. |
| 2,5–3,5‰ | 1,25–1,75 mg/dm³ | Ciężkie upojenie. Ryzyko utraty przytomności, wymiotów i wychłodzenia organizmu. |
| powyżej 4,0‰ | powyżej 2,00 mg/dm³ | Zakres dawki śmiertelnej. Bezpośrednie zagrożenie porażenia ośrodka oddechowego i śpiączki. |
Reakcja na to samo stężenie różni się między ludźmi. U osób o niskiej tolerancji ciężkie objawy mogą pojawić się znacznie wcześniej.
Trzy kluczowe progi prawne w Polsce
- 0,2‰ początek stanu po użyciu alkoholu
- Art. 46 ust. 2 ustawy o wychowaniu w trzeźwości. Prowadzenie pojazdu mechanicznego od tego progu do 0,5‰ jest wykroczeniem z art. 87 § 1 Kodeksu wykroczeń.
- 0,5‰ początek stanu nietrzeźwości
- Art. 46 ust. 3 ustawy i art. 115 § 16 Kodeksu karnego. Prowadzenie pojazdu mechanicznego powyżej tego progu jest przestępstwem z art. 178a § 1 KK.
- 1,5‰ obowiązkowy przepadek pojazdu lub nawiązka
- Art. 44b § 1a Kodeksu karnego. Od 1,5‰ (0,75 mg/dm³) sąd orzeka przepadek pojazdu mechanicznego, chyba że zachodzi wyjątkowy wypadek. Szczegóły na stronie Kary za jazdę po alkoholu.
Kiedy trafia się na izbę wytrzeźwień
Zasady doprowadzenia reguluje art. 40 ustawy o wychowaniu w trzeźwości. Policja albo straż miejska może doprowadzić osobę w stanie nietrzeźwości do izby wytrzeźwień, placówki lub jednostki policji w trzech sytuacjach:
- jej zachowanie daje powód do zgorszenia w miejscu publicznym lub w zakładzie pracy,
- znajduje się w okolicznościach zagrażających jej życiu albo zdrowiu,
- zagraża życiu albo zdrowiu innych osób.
Pobyt w izbie wytrzeźwień jest odpłatny. Maksymalną stawkę waloryzuje co roku Minister Zdrowia w obwieszczeniu w Monitorze Polskim.
Sprawdź stężenie i przeliczniki
Najczęstsze pytania
Od jakiego poziomu promili mówi się o dawce śmiertelnej?
W literaturze toksykologicznej stężenie ok. 4,0‰ i wyższe uznaje się za potencjalnie śmiertelne dla większości dorosłych. U części osób ciężkie zatrucie występuje już przy niższych wartościach.
Przy jakim stężeniu policja może przewieźć na izbę wytrzeźwień?
Art. 40 ustawy o wychowaniu w trzeźwości nie podaje osobnego progu ponad stan nietrzeźwości (powyżej 0,5‰). Decyduje zachowanie: zgorszenie w miejscu publicznym albo zagrożenie życia lub zdrowia.
Dlaczego niektórzy przeżywają bardzo wysokie stężenia we krwi?
Wpływa na to skrajna tolerancja organizmu, czas rozłożenia dawki oraz szybka pomoc medyczna. Zdarzają się też błędy pomiaru, gdy badana próbka krwi została zanieczyszczona alkoholem lub pomiar z ust nastąpił zbyt wcześnie.
Źródła
- Ustawa o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, art. 40 i art. 46 (Dz.U. 2023 poz. 2151)
- Kodeks karny, art. 44b § 1a, art. 115 § 16 i art. 178a (Dz.U. 2026 poz. 1342)
- A.W. Jones, Forensic Science International 2010: przegląd stężeń i eliminacji etanolu we krwi
Sprawdzone: 21 listopada 2026