Jak liczymy promile: metoda obliczeń
Ważne Żaden wzór matematyczny nie mierzy stężenia alkoholu w organizmie. Nasz kalkulator liczy orientacyjny przebieg krzywej i zawsze wymaga potwierdzenia prawdziwym pomiarem.
Wszystkie obliczenia w serwisie korzystają z jednego silnika matematycznego i jednej tabeli stałych. Poniżej publikujemy dokładne równania, wartości liczbowe, otwarte uproszczenia oraz źródła.
Etapy obliczeń w kalkulatorze
- Gramy czystego alkoholu: objętość napoju (ml) × moc (%) ÷ 100 × 0,789 g/ml.
- Dzielnik masy lub wody: wzór Widmarka albo wzór Watsona (opisane niżej).
- Wchłanianie w czasie: każdy napój trafia do krwi liniowo przez czas zależny od posiłku (od wpisanej godziny wypicia).
- Spalanie minuta po minucie: gdy stężenie jest większe od zera, co minutę odejmujemy stałą część godzinnego tempa eliminacji.
- Trzy krzywe jednocześnie: silnik liczy wariant wolny (0,10‰/h), przeciętny (0,15‰/h) oraz szybki (0,20‰/h).
Rozpisane przykłady ręcznych rachunków znajdziesz w poradniku Jak działa wzór Widmarka i Watsona.
Tabela wszystkich stałych z kodem i źródłami
| Parametr | Wartość w kalkulatorze | Źródło lub status |
|---|---|---|
| Gęstość etanolu | 0,789 g/ml | PubChem (CID 702: 0,7893 g/cm³ w 20°C). |
| Współczynnik r (Widmark) | M: 0,68 · K: 0,55 | Równanie Widmarka (1932 / przekład 1981). |
| Udział wody we krwi (Watson) | 0,8 (80%) | Watson i in. (1981), powszechnie cytowana stała medycyny sądowej. |
| Wchłanianie na czczo | 45 min | Jones i in. (1991): szczyt w ciągu 45 min u 77% badanych. |
| Wchłanianie po posiłku | Lekki: 90 min · Pełny: 120 min | Uproszczenie serwisu (badania Jonesa 1994/1997 wskazują na spowolnienie bez jednej stałej). |
| Tempo spalania | 0,10 / 0,15 / 0,20‰/h | Jones (2010): typowy zakres 0,10–0,20‰/h. |
| Progi prawne w Polsce | 0,2‰ i 0,5‰ | Art. 46 ust. 2 i 3 ustawy o wychowaniu w trzeźwości. |
Wzory Widmarka i Watsona
- Wzór Widmarka
Promile = gramy alkoholu ÷ (waga w kg × r)
Gdzie r wynosi 0,68 dla mężczyzn i 0,55 dla kobiet.
- Wzór Watsona (woda całkowita w organizmie, TBW)
Mężczyźni: TBW = 2,447 − 0,09516 × wiek + 0,1074 × wzrost (cm) + 0,3362 × waga (kg)
Kobiety: TBW = −2,097 + 0,1069 × wzrost (cm) + 0,2466 × waga (kg)
Promile = 0,8 × gramy alkoholu ÷ TBW
Otwarte założenia i ograniczenia modelu
Czego kalkulator celowo nie skraca: po obfitym posiłku szczyt promili bywa niższy, a tempo eliminacji przejściowo szybsze (Jones i Jönsson 1994). Nie odejmujemy części dawki i nie przyspieszamy spalania po jedzeniu, żeby wynik nigdy nie zaniżał czasu trzeźwienia.
- Zaokrąglenia ostrożne: duże liczby promili zaokrąglamy w górę (do 0,01‰), a ostrożne godziny spadku w górę do pełnych 5 minut.
- Różnice indywidualne: wzór nie zna składu ciała (udziału tkanki tłuszczowej), stanu wątroby, zmęczenia ani przyjmowanych leków.
- Wysokie dawki: im więcej wypitych napojów, tym większa rozbieżność między szybkim a wolnym spalaniem.
- Testy w kodzie: wszystkie funkcje obliczeniowe przechodzą automatyczne testy na przykładach policzonych ręcznie przy każdej zmianie w serwisie.
Najczęstsze pytania
Dlaczego duże liczby wyniku liczycie dla tempa 0,10‰ na godzinę?
Tempo spalania różni się między ludźmi. Przyjmujemy zasadę ostrożności: duża liczba pokazuje wolniejsze spalanie (późniejszą godzinę), a widełki poniżej pokazują zakres aż do szybszego tempa 0,20‰/h.
Skąd biorą się czasy wchłaniania 45, 90 i 120 minut?
45 minut na czczo opiera się na badaniu Jonesa i in. (1991), gdzie szczyt wypadł w tym oknie u 77% osób. Czasy 90 minut po lekkim i 120 minut po pełnym posiłku to jawnie opisane uproszczenie naszego serwisu.
Kiedy lepiej wybrać wzór Watsona zamiast Widmarka?
Gdy znasz swój wzrost (a u mężczyzn też wiek). Wzór Watsona szacuje objętość wody w organizmie dokładniej niż stały współczynnik r u osób bardzo wysokich, niskich lub starszych.
Źródła naukowe i prawne
- Ustawa z 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, art. 46 ust. 2 i 3 (tekst jednolity Dz.U. 2023 poz. 2151)
- Kodeks wykroczeń, art. 87 § 1 i § 3 (tekst jednolity Dz.U. 2026 poz. 1372)
- Kodeks karny, art. 115 § 16 i art. 178a § 1 (tekst jednolity Dz.U. 2026 poz. 1342)
- E.M.P. Widmark, Principles and Applications of Medicolegal Alcohol Determination, Biomedical Publications 1981 (przekład pracy z 1932 r.): współczynnik r 0,68 dla mężczyzn i 0,55 dla kobiet
- P.E. Watson, I.D. Watson, R.D. Batt, Total body water volumes for adult males and females estimated from simple anthropometric measurements, American Journal of Clinical Nutrition 1980, 33(1): 27–39
- P.E. Watson, I.D. Watson, R.D. Batt, Prediction of blood alcohol concentrations in human subjects. Updating the Widmark equation, Journal of Studies on Alcohol 1981, 42(7): 547–556
- A.W. Jones, K.A. Jönsson, A. Neri, Peak blood-ethanol concentration and the time of its occurrence after rapid drinking on an empty stomach, Journal of Forensic Sciences 1991, 36(2): 376–385
- A.W. Jones, K.A. Jönsson, Food-induced lowering of blood-ethanol profiles and increased rate of elimination immediately after a meal, Journal of Forensic Sciences 1994, 39(4): 1084–1093
- A.W. Jones, K.A. Jönsson, S. Kechagias, Effect of high-fat, high-protein, and high-carbohydrate meals on the pharmacokinetics of a small dose of ethanol, British Journal of Clinical Pharmacology 1997, 44(6): 521–526
- A.W. Jones, Evidence-based survey of the elimination rates of ethanol from blood with applications in forensic casework, Forensic Science International 2010, 200(1–3): 1–20
- PubChem, Ethanol (CID 702): gęstość 0,7893 g/cm³ w 20°C (w obliczeniach 0,789 g/ml)
Sprawdzone: 21 listopada 2026