Wzór Widmarka i Watsona krok po kroku
Ważne Ręczne obliczenie ze wzoru daje wyłącznie wartość orientacyjną. Jeśli nie chcesz liczyć na kartce, skorzystaj z alkomatu online, a przed jazdą wykonaj pomiar alkomatem.
Wzór Widmarka pozwala w trzy minuty policzyć szacunkowe stężenie alkoholu we krwi. Pokazujemy cały rachunek na dwóch liczbowych przykładach.
Krok 1: policz gramy czystego alkoholu
Etykieta napoju podaje procent objętościowy (% obj.), a nie gramy. Etanol jest lżejszy od wody i ma gęstość 0,789 g/ml.
Gramy alkoholu = objętość (ml) × (moc % ÷ 100) × 0,789
- Piwo 500 ml, 5%: 500 × 0,05 × 0,789 = 19,73 g czystego alkoholu.
- Kieliszek wina 150 ml, 12%: 150 × 0,12 × 0,789 = 14,20 g czystego alkoholu.
- Kieliszek wódki 50 ml, 40%: 50 × 0,40 × 0,789 = 15,78 g czystego alkoholu.
Krok 2: zastosuj wzór Widmarka (przykład mężczyzny)
Weźmy mężczyznę o wadze 80 kg, który wypił 1 piwo (19,73 g etanolu) na czczo. Współczynnik r dla mężczyzn wynosi 0,68.
- Dzielnik Widmarka: 80 kg × 0,68 = 54,4.
- Stężenie bez spalania: 19,73 ÷ 54,4 = 0,36‰.
- Korekta o wchłanianie i spalanie: w ciągu 45 minut (0,75 h) organizm zdąży spalić część dawki. Przy tempie 0,15‰/h jest to 0,11‰, więc szczyt wynosi ok. 0,25‰ (przy wolnym tempie 0,10‰/h ok. 0,29‰).
Krok 3: zastosuj wzór Watsona (przykład kobiety)
Sprawdźmy kobietę o wadze 60 kg i wzroście 165 cm po jednym kieliszku wina 150 ml o mocy 12% (14,20 g etanolu). U kobiet wzór Watsona na wodę w organizmie nie używa wieku.
- Woda w organizmie (TBW): −2,097 + 0,1069 × 165 + 0,2466 × 60 = 30,34 litra.
- Dzielnik Watsona: 30,34 ÷ 0,8 = 37,92 (bo krew to ok. 80% wody).
- Stężenie bez spalania: 14,20 ÷ 37,92 = 0,37‰.
Dla porównania: zwykły wzór Widmarka dla tej samej kobiety dałby dzielnik 60 × 0,55 = 33, czyli wyższy wynik 0,43‰. Różnica rośnie u osób o bardzo niskiej lub bardzo wysokiej masie ciała.
Dlaczego woda w ciele i posiłek zmieniają wynik
Alkohol rozpuszcza się w wodzie, a słabo przenika do tkanki tłuszczowej. Dwie osoby o wadze 80 kg mogą mieć zupełnie inną ilość wody w organizmie i inne stężenie promili po tej samej dawce.
Posiłek w żołądku spowalnia opróżnianie żołądka do jelita cienkiego, gdzie wchłania się większość etanolu. Szczyt promili wypada wtedy później i niżej. Nie oznacza to jednak, że możesz zaufać krótszemu czasowi trzeźwienia.
Wszystkie stałe i źródła naukowe znajdziesz na stronie Metoda obliczeń. Sprawdź też jak szybko spala się alkohol.
Najczęstsze pytania
Kto opracował wzór Widmarka?
Szwedzki biochemik Erik M.P. Widmark opublikował metodę oznaczania i szacowania stężenia etanolu we krwi w 1932 roku. Wzór do dziś służy jako punkt wyjścia w toksykologii sądowej.
Czym różni się wzór Watsona od wzoru Widmarka?
Widmark mnoży wagę przez stały współczynnik (0,68 u mężczyzn, 0,55 u kobiet). Watson najpierw wylicza objętość wody w organizmie z płci, wagi, wzrostu oraz (u mężczyzn) wieku.
Czy wzór Widmarka uwzględnia czas picia?
Podstawowy wzór daje stężenie teoretyczne przy natychmiastowym wchłonięciu całej dawki. Dlatego od wyniku odejmuje się spalone promile (tempo × czas w godzinach od początku picia).
Źródła
- E.M.P. Widmark, Principles and Applications of Medicolegal Alcohol Determination, 1981 (przekład pracy z 1932 r.)
- P.E. Watson, I.D. Watson, R.D. Batt, Total body water volumes for adult males and females, AJCN 1980
- P.E. Watson, I.D. Watson, R.D. Batt, Updating the Widmark equation, Journal of Studies on Alcohol 1981
Sprawdzone: 21 listopada 2026