Błąd pomiaru alkomatu, zasada 15 minut i badanie krwi
Ważne Żaden alkomat nie mierzy z zerowym błędem. Na granicy progu 0,10 lub 0,25 mg/dm³ kluczowe znaczenie mają ważność wzorcowania, przerwa 15 minut oraz drugi pomiar.
Wiarygodność pomiaru trzeźwości zależy od dwóch rzeczy: stanu technicznego urządzenia (wzorcowania albo kalibracji) oraz przestrzegania procedury z rozporządzenia z 28 grudnia 2018 r.
Zasada 15 minut i alkohol w jamie ustnej (§ 3 ust. 2)
Rozporządzenie Ministra Zdrowia i MSWiA wprost zabrania badania analizatorem wydechu przed upływem 15 minut od zakończenia spożywania alkoholu, palenia tytoniu, e-papierosów lub wyrobów bezdymnych (§ 3 ust. 2).
Powód jest fizyczny: bezpośrednio po wypiciu nawet niewielkiej dawki (np. płynu do płukania ust czy piwa 0,5%) w jamie ustnej zalegają opary etanolu. Wydech miesza je z powietrzem z płuc i daje mocno zawyżony wynik. Po 15 minutach opary z ust znikają.
Drugi i trzeci pomiar w rozporządzeniu (§ 4)
- Alkomat elektrochemiczny (§ 4 ust. 3): przy wyniku powyżej 0,00 mg/dm³ obowiązkowo wykonuje się drugi pomiar po upływie 15 minut. Pokazuje on również, czy stężenie rośnie, czy już spada.
- Analizator w podczerwieni (§ 4 ust. 2 i 4): przy wyniku powyżej 0,00 mg/dm³ drugi pomiar wykonuje się niezwłocznie. Możesz żądać weryfikacji takim urządzeniem po pozytywnym wyniku z alkomatu elektrochemicznego.
- Sprzeczne wyniki 0,10 i 0,00 mg/dm³ (§ 4 ust. 5): gdy pierwszy pomiar wynosi co najmniej 0,10 mg/dm³, a drugi 0,00 mg/dm³, wykonuje się natychmiast trzeci pomiar. Trzecie 0,00 mg/dm³ wyklucza stan po użyciu alkoholu.
Świadectwo wzorcowania i niepewność pomiaru
Alkomaty dowodowe policji muszą mieć aktualne świadectwo wzorcowania wydane przez laboratorium akredytowane lub urząd miar. Dokument podaje wartość niepewności pomiaru wyznaczoną na wzorcach stężenia.
W sprawach granicznych (np. odczyt 0,10 mg/dm³ lub 0,26 mg/dm³) sąd bierze pod uwagę niepewność wpisaną w świadectwie wzorcowania, ponieważ wątpliwości co do faktycznego przekroczenia progu rozstrzyga się na korzyść badanego. Różnicę między wzorcowaniem a zwykłą kalibracją opisujemy na stronie Alkomat z atestem i bezustnikowy.
Kiedy przeprowadza się badanie krwi (§ 8 i § 9)
Zgodnie z § 8 ust. 1 rozporządzenia krew pobiera się w czterech sytuacjach: gdy badany odmawia dmuchania, gdy żąda badania krwi mimo badania wydechu, gdy stan zdrowia uniemożliwia dmuchanie albo gdy stężenie przekracza zakres alkomatu.
Krew pobiera się do dwóch probówek sprzętem jednorazowym, a do dezynfekcji skóry wolno użyć wyłącznie środka niezawierającego alkoholu (§ 9 ust. 2 pkt 3). W laboratorium wykonuje się co najmniej dwie analizy metodą chromatografii gazowej lub enzymatyczną.
Zobacz też jak wygląda kontrola na drodze oraz przelicznik mg/dm³ na promile.
Najczęstsze pytania
Ile wynosi błąd pomiaru policyjnego alkomatu?
Każdy analizator dowodowy ma indywidualne świadectwo wzorcowania z wyznaczoną niepewnością pomiaru (zwykle ok. 0,01–0,02 mg/dm³ przy progach ustawowych). Dokładną wartość zawsze sprawdza się w dokumencie wzorcowania konkretnego egzemplarza.
Co się dzieje, gdy pierwszy pomiar wyniósł 0,10 mg/dm³, a drugi 0,00 mg/dm³?
Zgodnie z § 4 ust. 5 rozporządzenia z 28 grudnia 2018 r. wykonuje się niezwłocznie trzeci pomiar tym samym urządzeniem. Jeśli trzeci wynik wynosi 0,00 mg/dm³, badanie nie wskazuje na stan po użyciu alkoholu.
Czy płyn do spryskiwaczy albo płyn do płukania ust mogą zafałszować wynik?
Opary alkoholu w jamie ustnej (np. po płynie do płukania ust lub cukierku z alkoholem) potrafią zawyżyć pierwszy pomiar. Dlatego obowiązuje 15-minutowa przerwa oraz powtórny pomiar po 15 minutach, kiedy alkohol z jamy ustnej już wyparuje.
Źródła
- Rozporządzenie Ministra Zdrowia i MSWiA z 28 grudnia 2018 r. w sprawie badań na zawartość alkoholu w organizmie, § 3–9 (Dz.U. 2018 poz. 2472)
- Ustawa o wychowaniu w trzeźwości, art. 46 i art. 47 (Dz.U. 2023 poz. 2151)
Sprawdzone: 21 listopada 2026